Serbest Ticaret Anlaşması gündemde

Ticaret Müşaviri Ferüdün Başer ile yeni görevini ve önemli gündem başlıklarını konuştuk.

Kategori	: Ekonomi
Yorum Sayısı	: 0
Okunma	: 524
Tarih	: 20 Aralık 2009 18:22

T.C. Ottawa Büyükelçiliği Ticaret Müşaviri Ferüdün Başer:

“Kanada pozitif yaklaşıyor. Anlaşmanın kapsamı noktasında Kanada’nın bazı talepleri var. Konu teknik düzeyde önümüzdeki dönemde tartışılacaktır.”

T.C Ottava Büyükelçiliği Ticaret Müşaviri Ferüdün Başer, 1991 yılında Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı, İhracat Genel Müdürlüğünde Uzman Yardımcısı olarak göreve başladı. 1994 yılında Dış Ticaret Uzmanı ol-du. 1995-1997 yıllar arasında ABD’nin New York Eyaletindeki Long Island’da bulunan Hofstra University’de işletme dalında yüksek lisans (MBA) yaptı. 1998-2000 yılları arasında, aynı Genel Müdürlükte dış ticaret uzmanlığına devam etti. 2000-2002 yılları arasında ise Tarım Teşvik Dairesinde Şube Müdürü olarak hizmet verdikten sonra, 2002 yılının Aralık ayında T.C. Kahire Büyükelçi-liğine (Mısır Arap Cumhuri-yeti) Ticaret Müşaviri olarak atandı. Türkiye-Mısır Serbest Ticaret Anlaşmasının 2005 yılında imzalanması çalışmalarında aktif rol aldı. 2006-2009 yılları arasında Dış Ticaret Müsteşarlığı Avrupa Birliği Genel Müdürlüğünde “Tarım ve Serbest Ticaret Anlaşmaları Dairesi I” Başkanlığı görevini yürüttü. 2009 yılının Ekim ayında Ticaret Müşaviri olarak Ottawa’ya gelen Başer, bu görevini 2012 yılının Ekim ayına kadar sürdürecek. 1967 Yozgat doğumlu, evli ve iki çocuk babası olan Ferüdün Başer ile yeni görevini, Kanada ile Türkiye arasındaki ticari ilişkileri ve diğer önemli gündem başlıklarını konuştuk.

Kanada’ya 2,5 ay önce geldiniz. Yeni hayatınıza ve yeni işinize alışabildiniz mi?

F.B.: Kanada’ya 2 Ekim 2009 tarihinde geldim. Yaklaşık iki hafta kadar yerleşme, banka hesapları, çocukların okulu vs. gibi kişisel konuları tamamladım. Akabinde, 15 Ekim 2009 tarihinde resmi olarak göreve başladım.

İlk olarak, Kanada’daki ticari alanda çalışan ilgili kurum ve kuruluşlar ile diğer ülkelerin Ticaret Müşavirliklerine bir faks göndererek göreve başladığımı bildirdim. Kanada Dışişleri ve Uluslararası Ticaret Bakanlığındaki muhataplarımıza bir tanışma ziyareti gerçekleştirdim.

Bugüne kadar Türk-Kanada Ticaret Odasının açılışı, Türk-Kanada İş Konseyinin yıllık toplantısı ve Sayın Büyükelçimiz başkanlığında düzenlenen Türk Girişimcilerimizin sorun ve önerilerinin dinlenmesine yönelik gerçekleşti-rilen toplantı olmak üzere üç kez Toronto’ya gittim.

Diğer taraftan, Kanada ekonomisi, dış ticareti, dış ticaret politikaları, Türkiye-Kanada dış ticaretinin yapısı ve neler yapılabileceğine dair inceleme ve okumalar devam ediyor.

Bu arada, günlük olarak ihracatçılarımız ile Kanadalı ithalatçıların çeşitli bilgi taleplerinin karşılanmasına yönelik yazışmalarımız yapılmaktadır. İkili görüşme gerektiren serbest ticaret anlaşması gibi konularda  Kanada Dışişleri ve Uluslararası Ticaret Bakanlığı yetkilileri ile görüşmelerimiz devam ediyor.  Kanada’nın diğer ülkeler ile tercihli ticaret anlaşmalarına dair gelişmeleri de takip ediyorum.

Özetle, hızlı bir tanıma sürecini yaşamaktayım.

Diğer sorulara geçmeden önce ticaret müşaviri ne demektir izah edebilir misiniz?

F.B.: Kurumsal anlamda bakıldığında, Ticaret Müşaviri, Dış Ticaret Müsteşarlı-ğında çalışanlardan belirli kıstasları taşıyanların, çeşitli ülkelerde bulunan Büyükelçiliklerimizdeki Ticaret Müşavirliklerinde normal koşullarda 3 yıllığına görevlendirilen kişilerdir. Ticari anlamda yoğunluk bulunan veya ticaret potansiyeli yüksek olan ülkelerde Ticaret Müşavirinin yanı sıra o ülkedeki Başkonsolosluklarımızın bulunduğu şehirlere Ticaret Ateşesi de atanabilmektedir. Buna bir örnek olarak, Mısır’ı verebiliriz. Mısır’da Kahire Büyükelçili-ğimizde Ticaret Müşaviri, İskenderiye kentinde bulunan Başkonsolosluğumuzda ise Ticaret Ateşesi olmak üzere toplam iki kişi görev yapmaktadır.

Görev tanımı nedir ve sorumluluk alanları nelerdir? 

F.B.: Ticaret Müşaviri, bulunulan ülke ile ülkemiz arasındaki tüm ticari konularla ilgilenmektedir. Ticari konu nerede başlar, nerede biter onu kestirmek zor. Dış ticaret, ekonominin bir alanı olmakla birlikte kesin sınırlarını vererek tanımlamak oldukça güç. Sanayi politikanız sizin dış ticaretinizi et-kilemektedir. Örneğin, iletişim teknolojileri alanında ülke ihtiyacını karşılayacak bir politika geliştirebilirsiniz ve bu alanda yetkin bir noktaya geldikten sonra, üretiminiz iç pazara sığmayabilir ve kendisine yeni pazarlar aramaya başlar. Dolayısıyla, Ticaret Müşavirinin bir taraftan dış pazarlardaki talep gelişimlerini izlerken diğer taraftan sanayi üretimindeki yönelişleri de takip etmesi gerekmektedir. Diğer bir örnek olarak, insan, hayvan ve bitki sağlığı ve hayatını korumaya yönelik olarak gıda ürünleri üretim ve tüketimine getirilen sağlık amaçlı bir iç düzenleme, o ürünlerin dış ticaretine bir sınırlama getirebilmektedir.

Tabiatı gereği sürekli değişen dünyada, yeni ürünlerin ticarete konu olmaya başladığı veya daha önce ticaret ile bağlantılı olmadığı düşünülen bazı alanların esas itibariyle ticaret ile doğrudan alakalı olduğu ortaya çıkabilmektedir. Mesela, hizmetler ticareti ve kamu alımları buna örnek olarak verilebilir. Kanada Devletinin mal ve hizmet alımlarında Kanadalı firmaları tercih etmeye yönelik bir uygulaması, Türkiye’deki ihracatçıların bu pazara girmesinde bir engel olarak görülebilir. Bu bağlamda, bir ülkenin “kamu alımları” uygulamaları aniden ticari bir mesele haline dönüşebilir. Sonuç olarak, sorunuzun ce-vabının sınırları ve alanının belirli olmadığını  izah etmeye çalışıyorum.

Yine de  birşeyin ne olmadığını söyle-yerek işin içinden çıkmanın doğru olmadığını, ne olduğuna dair birşeyler de söylemek gerektiğini düşünüyorum. İpuçlarını Dış Ticaret Müsteşarlığının görev alanında bulmak mümkün.

Dış Ticaret Müsteşarlığı, kısaca,  ihracata ilişkin düzenlemeler; yurtdışında ofis mağaza ve showroom açma, pazar araştırması, araştırma-geliştirme yardımları gibi bazı destek unsurları vasıtasıyla ihracatın desteklenmesi, ihraç ürünlerinin fuarlar, sergiler, markalaşma vasıtasıyla tanıtımı, ticaret heyetleri, alım heyetleri, pazara giriş stratejileri ve pazara girişte karşılaşılan sorunların çözümleri, ithalata ilişkin düzenlemeler; bir ürünün ithalatında uygulanacak gümrük vergileri ve diğer denetimler, tarife kontenjanları, korunma önlemleri, damping ve sübvansiyon soruşturmaları, ikili ticari anlaşmalar; serbest ticaret anlaşmaları, karma ekonomik komisyonları, yurtdışı müteahhitlik hizmetleri, lojistik, Dünya Ticaret Örgütü nezdine bazı görüşmeler ile dış ticarette standardizasyon, serbest bölge uygulamaları ve dış ticarete yönelik ekonomik araştırma ve değerlendirme çalışmalarını yürütmektedir.

Buradan hareketle, Sayın Büyük-elçimizin yönlendirmeleri ve görevlen-dirmeleri çerçevesinde, Ticaret Müşaviri makro düzeyde; bulunulan ülke pazarına girişte az önce özetle sıraladığım genel dış ticaret politikalarının belirlenmesine yapmış olduğu araştırma ve gözlemler ile katkı  sağlamanın yanı sıra, bulunulan ülkede bu politikaların takip edilmesi/uygulanması noktasında kendisine verilen görevleri yürütmekle yükümlüdür.  Örneğin, fuar düzenlenmesine ilişkin görüş bildirmek, ticaret heyetleri düzenlenmesi noktasında önerilerde bulunmak, bu heyetlerin düzenlenmesi halinde gerekli organizasyonları yapmak, bulunulan ülkenin dış ticarete ilişkin düzenlemelerini ve gelişmeleri takip etmek ve raporlamak gibi çalışmalar yapmaktadır.

Diğer taraftan, tahmin edeceğiniz üzere, dış ticaret politikalarının mikro yönü de bulunmaktadır. Bu bağlamda, Ticaret Müşaviri, firmalarımızın dış ticarete ilişkin  olası her türlü bilgi ihtiyaçlarının karşılanması ile ticari işlerinde ortaya çıkan sorunlarının iki ülke yetkili makamları nezdinde takibine yönelik çalışmalar yapmaktadır.

Ticaret Müşavirliğinin yanı sıra bir de Ekonomi Müşavirliği var. Aradaki farklar nelerdir?

F.B.: Ticaret Müşavirinin ne yaptığına dair açıklamalarda bulunmuştum. Ekonomi Müşavirliği konusunda bir şey söyleme yetkim ve yetkinliğim olmamakla birlikte, bulunulan ülkedeki ekonomik gelişmelerin takibi ile daha ziyade “yatırım” odaklı çalışmaların yürütüldüğünü söyleyebilirim.

Kanada’nın Türkiye’deki Büyükelçiliğinde ticaret bölümünde çok sayıda kişinin çalıştığını biliyoruz. Bu bölüm Türkiye ve Büyükelçiliğin sorumlu olduğu ülkelerde yatırım imkanları ile ilgili Kanadalı firmalarla doğrudan temas halinde. Bir nevi danışmanlık hizmeti veriyorlar. Bizim ticaret müşavirliklerimiz sınırlı imkan ve personelle daha çok rapor hazırlıyorlar. Bu tespit doğru mu?

F.B.: Ne siyah ne beyaz. Ticaret Müşavirliklerinin personel ve imkanlarının sınırlı olduğu doğru. Rapor hazırlıyoruz o da doğru.  Hazırlanan raporların bir ihtiyaca cevap verdiğini düşünüyorum. Özellikle Türkiye’deki firmaların yüzde 90’ının küçük ve orta ölçekli olduğu gerçeğini dikkate aldığımızda. Hazırlanan sektör raporları ise esasen toplu bir danışmanlık hizmeti anlamına gelebilir. Ticari konularda doğrudan danışmanlık çalışmalarında o ülkedeki işadamlarının çalışma kültürleri önemli. Müşavirliğimize yapılan müracaatlara bakıldığında, daha ziyade bir üründe Türkiye’deki ihracatçıların veya Kanada’daki ithalatçıların listesi ve kontak bilgileri taleplerinin ön plana çıktığını görüyoruz. Bunlar mevcut kaynaklardan temin edilebildiği kadarıyla karşılanıyor. Bunların ötesine geçmenin yolları nelerdir sorusu kafamı çok meşgul ediyor.

Türk veya Kanadalı işadamlarının Ticaret Müşavirliğinden yeterince faydalandığını düşünüyor musunuz?

F.B.: Bana göre yetersiz. Bu benim yeter-sizliğimden mi yoksa böyle olması Kanadalı ve Türk firmalarımızca yeterli olduğu düşünüldüğünden mi bilemiyorum. Daha çok telefon görüşmesi, daha çok ikili ve toplu görüşmeler, daha çok karşılıklı ziyaretler ve daha çok programlar yapılması gerektiğini düşünüyorum.

Şu anda Kanada Türkiye ticari ilişkilerini kısa bir değerlendirebilir misiniz? Son rakamlar nedir? İlişkiler istenilen seviyede mi?

F.B.: Türkiye ile Kanada arasındaki ticaret hacmindeki gelişmelere bakıldığında, örneğin 1990 yılından bugüne kadar, kriz dönemleri hariç (1997 Asya Krizi, 2000 ve 2001 yıllarında ülkemizde yaşanan hazin depremler ve ekonomik çalkantılar) sürekli bir artış trendi görebilirsiniz. Türkiye İstatistik Kurumu rakamlarına göre, 1990 yılında 247 milyon ABD Dolarından, 2008 yılında 1,9 milyar ABD Dolarına yükseldiği ve bu dönemde dış ticaret hacminin 8 kat arttığını gözlemliyoruz.  Bu güzel birşey.

Öte yandan, her iki ülkenin birbirleri ile olan ticaretinin toplam ticaretleri içindeki payına bakıldığında, bu oranın  yüzde 1’in altında kaldığını müşahade ediyoruz. Bildiğiniz üzere, Kanada 850 milyar doların üzerinde bir ticaret hacmine sahip iken, Türkiye  2008 yılında 330 milyar dolarlık ticaret hacmini yakalamış bir ülke. Bu rakamları dikkate aldığımızda ise mevcut rakamlar düşük gibi görünüyor.

Son rakamlara geldiğimizde ise, 2008 yılının son çeyreğinde ortaya çıkan kriz dünya ticaretini olumsuz etkilemiş olup, Türkiye Kanada dış ticareti de bu krizden nasibini almıştır. Bizim edindiğimiz geçici rakamlara göre, 2009 yılının ilk 10 aylık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre iki ülke ticaret hacminde yüzde 30 oranında bir daralma gözlenmektedir.

Türkiye Kanada’dan Kanada Türkiye’den en fazla neler satın alıyor?

F.B.:  2009 yılının ilk 10 aylık verileri dikkate alındığında şu şekilde sıralanabilir.

Türkiye’nin Kanada’ya ihracatında başlıca tarım ürünleri  arasında;  fındık, kuru üzüm, kuru kayısı, zeytinyağı ve  kuru incir, başlıca madencilik ve sanayi ürünleri arasında ise; otomobil, demir-çelik ürünleri, mermer, elektrik transformatörleri, karolar ve bazı konfeksiyon ürünleri yer almaktadır.

Kanada’nın Türkiye’ye ihracatında başlıca tarım ürünleri arasında; mercimek, buğday, kuluçkalık yumurta ve soya fasulyesi, başlıca madencilik ve sanayi ürünleri arasında ise; taşkömürü, gazete kağıdı, demir cevheri, hava taşıtı, demir-çelik hurda, su buharı kazanları, altın, ilaç ve işlenmemiş nikel gibi ağırlıklı olarak hammaddeler yer almaktadır.

Kısa bir süre önce Kanada Türk Ticaret Odası’nın açılış toplantısında iki ülke arasında serbest ticaret anlaşması için görüşmeler yapılmalı demiştiniz. Somut adınlar atılmaya başlandı mı?

F.B.:  Bu konuda Sayın Büyükelçimizin Toronto’da 6 Aralık tarihinde yapılan toplantıda bir açıklaması olmuştu. Kendilerinin Kanada’nın Uluslararası Ticaret Bakanına yazmış olduğu mektuba, Sayın Stockwell Day’den bir cevap geldiğini belirtmişti. O mektuptan, Kanada’nın konuya pozitif yaklaştıklarını anlıyoruz. Anlaşmanın kapsamı noktasında Kanada’nın bazı talepleri var. Konu teknik düzeyde önümüzdeki dönemde tartışılacaktır diye ümit ediyorum.

Eğer anlaşma imzalanırsa bu ticari ilişkilere nasıl yansıyacak, ne gibi faydaları olacak?

F.B.:  Anlaşmanın imzalanmasının önemli sonuçları olacağını düşünüyorum. Öncelikle iki ülke işadamları nezdinde karşılıklı pazara girişte bir farkındalık gelişecektir ve bu karşılıklı ticarete olumlu yönde yansıyacaktır. Anlaşmanın, özellikle her iki ülkenin dış ticaret pazarlarını farklılaştırmasına yönelik ilave katkıları beklenebilir.

Serbest Ticaret Anlaşmaları, mal ticaretinde serbestleşme, tarife dışı tedbirlerde yumuşama, hizmetler, standartlar, kamu alımları, çevre, rekabet, sorunların çözümlendiği kurumsal yapıların oluşturulması gibi kapsamlı konuları içermektedir.  Bu çerçevede, tarafların ürün ticaretinde birbirlerine uyguladıkları gümrük vergilerinin kaldırılması, hassas ürünlerde kota kapsamında vergi muafiyeti veya indirimleri, tarife dışı tedbirlerde keyfi uygulamaların kaldırılması ve diğer ticari ve ekonomik  konularda işbirliğinin geliştirilmesi söz konusu olabilecektir. Tarife ve tarife dışı tedbirlerde ortaya çıkacak yeni durum, ticaret maliyetlerini düşürecek ve böylece taraflar birbirlerinin pazarına daha uygun koşullarda gireceklerdir. Bu durum doğal olarak, potansiyel ticaret hacminin gerçekleşmesini, yani ticaret hacminin artmasını beraberinde getirecektir.

Öte yandan, anlaşmanın dinamik etkilerinden de bahsetmekte yarar var. Bundan kasıt, anlaşma neticesinde ticari anlamda ortaya çıkan pozitif gelişmeler, yatırım, turizm, müteahhitlik  hizmetleri, tarım konularında işbirliği, teknoloji transferi gibi ekonominin diğer alanlarına taşabilmektedir.

54321

Canadatürk © 2007 - 2009 Tüm hakları saklıdır. İzinsiz ve kaynak gösterilmeden kullanılamaz.
RSS Kaynağı | Yazar Girişi

Destek: info@canadaturk.ca         Tasarım: Idol Graphic